Đang đứng nấu cơm, bạn bỗng thấy mắt tối sầm, đầu quay cuồng, hai chân muốn khuỵu xuống, phải vội vịn vào bàn bếp mới đứng vững. Hoặc ba mẹ lớn tuổi trong nhà đang ngồi xem tivi, đứng dậy đi vệ sinh thì loạng choạng suýt ngã. Những khoảnh khắc tụt huyết áp đột ngột như vậy khiến ai chứng kiến cũng hoảng, vì nó đến rất nhanh và không báo trước.
Khác với huyết áp thấp mạn tính diễn ra âm ỉ, tụt huyết áp đột ngột là tình huống cấp tính, cần xử lý đúng cách trong vài phút đầu để tránh té ngã, chấn thương, đặc biệt với người lớn tuổi. Vậy khi gặp tình huống này, nên làm gì trước, làm gì sau? Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn cụ thể từng bước.
Vì sao huyết áp có thể tụt đột ngột?
Tụt huyết áp đột ngột xảy ra khi lượng máu lên não giảm nhanh trong thời gian ngắn, khiến não tạm thời thiếu oxy. Một số nguyên nhân thường gặp:
- ●Đứng dậy quá nhanh sau khi ngồi hoặc nằm lâu (hạ huyết áp tư thế)
- ●Mất nước do ra nhiều mồ hôi, tiêu chảy, sốt cao
- ●Bỏ bữa, nhịn ăn quá lâu khiến đường huyết và huyết áp cùng giảm
- ●Đứng lâu trong môi trường nóng, ngột ngạt, thiếu không khí
- ●Tác dụng phụ của một số loại thuốc hạ áp, thuốc lợi tiểu
- ●Xúc động mạnh, đau đớn dữ dội hoặc nhìn thấy máu (ngất do phản xạ thần kinh)
Người lớn tuổi, người có bệnh nền tim mạch hoặc đang dùng thuốc điều trị huyết áp cao là nhóm dễ gặp tình trạng này nhất, do khả năng điều hòa mạch máu kém nhạy hơn người trẻ.
Nhận biết dấu hiệu tụt huyết áp đột ngột
Không phải lúc nào cũng ngất xỉu ngay, nhiều trường hợp có dấu hiệu báo trước vài giây để kịp xử lý:
- ●Hoa mắt, chóng mặt, cảm giác mọi thứ quay cuồng
- ●Ù tai, mắt tối sầm hoặc mờ dần
- ●Người lả đi, chân tay bủn rủn, vã mồ hôi lạnh
- ●Buồn nôn, da tái nhợt
- ●Nặng hơn có thể ngất xỉu, mất ý thức trong vài giây đến vài phút
Nếu nhận thấy những dấu hiệu này ở bản thân hoặc người xung quanh, cần xử lý ngay theo các bước dưới đây thay vì cố gắng gượng đứng tiếp.
Các bước xử lý nhanh khi tụt huyết áp đột ngột
Đây là phần quan trọng nhất, cần nhớ để áp dụng đúng lúc cần:
- 1Ngồi hoặc nằm xuống ngay lập tức - Đừng cố đứng vững hay cố đi tiếp, việc này chỉ làm tăng nguy cơ té ngã, chấn thương đầu.
- 2Kê cao chân hơn tim - Nếu nằm được, hãy nâng hai chân lên cao (gác lên ghế, gối) để máu dồn về não nhanh hơn.
- 3Nới lỏng quần áo, thắt lưng, cà vạt - Giúp máu lưu thông dễ dàng, không bị cản trở.
- 4Giữ không gian thoáng khí - Mở cửa sổ, quạt nhẹ, tránh đám đông vây quanh gây ngột ngạt.
- 5Uống nước hoặc nước có chút muối đường khi đã tỉnh táo - Chỉ cho uống khi người bệnh hoàn toàn tỉnh, không sặc, không uống khi đang lơ mơ.
- 6Theo dõi sát trong 15-30 phút sau đó - Dù đã đỡ, không nên để người bệnh vận động mạnh hay lái xe ngay.
Những điều tuyệt đối không nên làm
Một số phản xạ tưởng chừng giúp ích nhưng lại khiến tình trạng nặng hơn:
- ●Không cho uống nước hay đút thức ăn khi người bệnh đang lơ mơ, chưa tỉnh hẳn (dễ gây sặc)
- ●Không dựng người bệnh ngồi dậy đột ngột ngay sau khi vừa tỉnh
- ●Không tự ý cho uống thuốc trợ tim, thuốc huyết áp khi chưa rõ nguyên nhân
- ●Không để người bệnh ở một mình ngay sau cơn tụt huyết áp
Khi nào cần gọi cấp cứu ngay?
Xử lý tại nhà chỉ phù hợp với trường hợp nhẹ, tỉnh lại nhanh sau vài phút. Cần đưa đi cấp cứu ngay nếu gặp:
- ●Ngất xỉu kéo dài hơn vài phút, gọi hỏi không đáp ứng
- ●Da tím tái, thở khó, tim đập rất nhanh hoặc rất chậm bất thường
- ●Kèm theo đau ngực, đau đầu dữ dội hoặc yếu liệt tay chân
- ●Té ngã gây chấn thương đầu, chảy máu
- ●Tình trạng tụt huyết áp lặp lại nhiều lần trong thời gian ngắn
Đây có thể là dấu hiệu của vấn đề tim mạch hoặc thần kinh nghiêm trọng hơn, cần bác sĩ thăm khám, không nên chủ quan tự theo dõi tại nhà.
Phòng ngừa tụt huyết áp đột ngột tái diễn
Sau khi đã ổn định, việc quan trọng là hạn chế để tình trạng lặp lại:
- ●Đứng dậy từ từ, ngồi mép giường vài giây trước khi đứng hẳn
- ●Không để bụng đói quá lâu, ăn đủ bữa, đúng giờ
- ●Uống đủ nước mỗi ngày, đặc biệt khi trời nóng hoặc vận động ra nhiều mồ hôi
- ●Tránh đứng lâu một chỗ, đặc biệt trong phòng kín, đông người
- ●Với người lớn tuổi, nên có người thân bên cạnh khi tắm hoặc đi vệ sinh vào ban đêm
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm nhóm thực phẩm hỗ trợ ổn định huyết áp lâu dài, có thể xem thêm bài huyết áp thấp nên ăn gì để xây dựng chế độ ăn phù hợp hơn cho người hay bị tụt huyết áp.
Bồi bổ thể trạng để hạn chế những cơn tụt huyết áp
Với người thể trạng yếu, hay mệt mỏi, ăn uống kém - những yếu tố khiến huyết áp dễ tụt hơn - việc bồi bổ đều đặn cũng góp phần giúp cơ thể có nền tảng ổn định hơn. Nhiều gia đình chọn thêm yến sào chưng sẵn vào thực đơn hàng ngày vì dễ ăn, giàu đạm và axit amin, không gây nặng bụng. Bạn có thể tham khảo Yến Sào LAGIA Nest - yến chưng sẵn tiện dùng, sơ chế sạch, công khai nguồn gốc, phù hợp dùng đều đặn cho người lớn tuổi hoặc người hay choáng váng, mệt mỏi trong nhà.
Cần nói rõ: yến sào không phải thuốc, không thay thế được việc điều trị nguyên nhân gây tụt huyết áp nếu bác sĩ đã chỉ định. Đây chỉ là thực phẩm hỗ trợ bồi bổ, giúp cơ thể khỏe hơn về lâu dài.
Đừng chủ quan dù chỉ là một lần chóng mặt thoáng qua
Tụt huyết áp đột ngột có thể chỉ là phản ứng nhất thời của cơ thể, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của vấn đề sức khỏe cần theo dõi. Biết cách xử lý đúng trong vài phút đầu sẽ giúp hạn chế tối đa nguy cơ té ngã, chấn thương, đặc biệt với người lớn tuổi trong nhà.
Nếu bạn cần tư vấn thêm về sản phẩm bồi bổ sức khỏe phù hợp cho người thể trạng yếu, hay chóng mặt, mệt mỏi, hãy liên hệ LAGIA qua Hotline/Zalo 0868 869 948 để được hỗ trợ tận tình, giao hàng toàn quốc, kiểm tra hàng khi nhận.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Yến sào là thực phẩm bồi bổ, không phải thuốc chữa bệnh. Nếu tình trạng tụt huyết áp lặp lại thường xuyên hoặc kèm dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.
