Mới đầu chỉ là sổ mũi, hắt hơi vài cái như cảm vặt. Nhưng đã hơn một tuần, uống đủ loại thuốc cảm, nghỉ ngơi đầy đủ mà mũi vẫn nghẹt đặc, đầu nặng trĩu, đau nhức quanh hai bên gò má mỗi khi cúi xuống. Không ít người rơi vào tình huống này mới bắt đầu đi tìm cách phân biệt viêm xoang và cảm cúm cho rõ: liệu đây có còn là cảm cúm thông thường, hay đã chuyển sang viêm xoang?
Hai bệnh lý này có triệu chứng khởi phát khá giống nhau nên rất dễ nhầm lẫn, dẫn đến tự ý dùng thuốc sai cách hoặc chủ quan không đi khám khi cần. Bài viết dưới đây sẽ giúp phân biệt rõ viêm xoang và cảm cúm, nhận biết dấu hiệu cảnh báo và biết khi nào nên đến gặp bác sĩ.
Viêm xoang và cảm cúm giống nhau ở điểm nào khiến nhiều người nhầm lẫn?
Cả hai đều có thể bắt đầu bằng nghẹt mũi, sổ mũi, hắt hơi, đau đầu nhẹ và cảm giác mệt mỏi trong người. Trên thực tế, viêm xoang cấp tính phần lớn khởi phát ngay sau một đợt cảm cúm hoặc viêm đường hô hấp trên không được chăm sóc đúng cách. Khi cảm cúm làm niêm mạc mũi sưng viêm, dịch nhầy ứ đọng trong các xoang (hốc rỗng quanh mũi, trán, gò má) tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến viêm xoang.
Chính vì khởi đầu giống nhau nên nhiều người uống thuốc cảm thông thường suốt cả tuần mà không biết tình trạng đã chuyển sang viêm xoang, cần hướng xử lý khác.
Điểm khác biệt rõ nhất giữa viêm xoang và cảm cúm là gì?
Hai yếu tố dễ nhận biết nhất là thời gian kéo dài của triệu chứng và tính chất dịch mũi.
| Đặc điểm | Cảm cúm thông thường | Viêm xoang | |---|---|---| | Thời gian kéo dài | 5-7 ngày, giảm dần | Trên 10 ngày, không giảm hoặc nặng hơn | | Dịch mũi | Trong, loãng, chuyển đặc vài ngày rồi giảm | Đặc, màu vàng - xanh, có thể kèm mùi hôi | | Đau vùng mặt | Hiếm gặp hoặc rất nhẹ | Đau nhức rõ ở trán, gò má, quanh mắt, tăng khi cúi đầu | | Sốt | Có thể sốt nhẹ 1-2 ngày đầu | Thường không sốt hoặc sốt nhẹ kéo dài | | Diễn tiến | Cải thiện dần mỗi ngày | Đỡ vài ngày rồi nặng trở lại ("hai pha") |
Đặc điểm "nặng trở lại sau khi tưởng đã đỡ" là dấu hiệu khá đặc trưng của viêm xoang do bội nhiễm vi khuẩn, ít gặp ở cảm cúm thông thường do virus.
Dấu hiệu cảnh báo viêm xoang đã chuyển sang mạn tính
Viêm xoang cấp tính nếu không xử lý đúng cách, kéo dài trên 12 tuần có thể chuyển thành viêm xoang mạn tính, khó hồi phục hoàn toàn hơn. Một số dấu hiệu cần lưu ý:
- ●Nghẹt mũi kéo dài, luân phiên bên này bên kia, không rõ nguyên nhân dị ứng
- ●Giảm hoặc mất khứu giác trong thời gian dài
- ●Đau nhức âm ỉ vùng mặt gần như mỗi ngày, đặc biệt buổi sáng
- ●Ho khan kéo dài do dịch mũi chảy xuống họng (chảy dịch mũi sau)
- ●Hơi thở có mùi hôi dù vệ sinh răng miệng đều đặn
- ●Mệt mỏi, khó tập trung do ngủ không sâu giấc vì nghẹt mũi ban đêm
Vì sao nhiều người bị viêm xoang tái đi tái lại?
Theo các tài liệu y khoa phổ biến từ Vinmec, viêm xoang tái phát thường liên quan đến cơ địa dị ứng (viêm mũi dị ứng), cấu trúc mũi xoang bất thường (vẹo vách ngăn, polyp mũi), môi trường nhiều khói bụi, hoặc hệ miễn dịch suy yếu khiến cơ thể khó loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn sau mỗi đợt viêm cấp. Người thường xuyên thức khuya, căng thẳng kéo dài, ăn uống thiếu chất cũng dễ bị viêm xoang tái phát hơn do sức đề kháng giảm sút.
Đây là lý do vì sao hai người cùng bị cảm cúm trong một đợt dịch, nhưng chỉ một người tiến triển thành viêm xoang còn người kia tự khỏi sau vài ngày.
Cách giảm triệu chứng tại nhà khi nghi ngờ viêm xoang nhẹ
Với viêm xoang mới khởi phát, mức độ nhẹ, có thể hỗ trợ giảm triệu chứng bằng các cách sau trong lúc theo dõi thêm:
- 1Rửa mũi bằng nước muối sinh lý 2-3 lần/ngày để làm loãng dịch nhầy, giảm nghẹt mũi
- 2Xông hơi nước ấm hoặc tắm nước nóng giúp dịch mũi dễ thoát ra hơn
- 3Uống đủ nước, ưu tiên nước ấm để làm loãng dịch nhầy trong xoang
- 4Kê cao gối khi ngủ để hạn chế dịch mũi ứ đọng gây nghẹt về đêm
- 5Tránh khói thuốc, bụi mịn và các tác nhân gây kích ứng niêm mạc mũi
- 6Nghỉ ngơi đầy đủ, hạn chế thức khuya để cơ thể có thời gian phục hồi
Nếu sau 5-7 ngày áp dụng các cách trên mà triệu chứng không cải thiện, nên đi khám thay vì tiếp tục tự xử lý tại nhà.
Tăng đề kháng để hạn chế viêm xoang tái phát
Vì viêm xoang tái phát có liên quan mật thiết đến sức đề kháng của cơ thể, bên cạnh việc điều trị đúng mỗi đợt viêm cấp, xây dựng nền tảng đề kháng tốt là cách phòng ngừa lâu dài. Chế độ ăn đủ đạm, dễ hấp thu, giàu vi chất là một phần quan trọng trong đó.
Yến sào là thực phẩm giàu đạm (45-55%), chứa nhiều axit amin hỗ trợ cơ thể phục hồi và duy trì sức đề kháng, phù hợp dùng đều đặn với lượng vừa phải cho người hay bị viêm mũi xoang tái phát theo mùa. Bạn có thể tham khảo yến sào cao cấp LAGIA - yến sạch, sơ chế kỹ, có loại chưng sẵn tiện dùng mỗi ngày.
Nếu muốn tìm hiểu thêm các cách tăng đề kháng tự nhiên khác, nhất là vào thời điểm giao mùa dễ tái phát viêm xoang, có thể xem thêm bài Mẹo Tăng Đề Kháng Mùa Lạnh: 7 Cách Đơn Giản Giúp Cả Nhà Ít Ốm Vặt.
Khi nào cần đi khám bác sĩ ngay?
Không nên tiếp tục tự điều trị tại nhà và cần đi khám sớm nếu gặp một trong các dấu hiệu sau:
- ●Sốt cao trên 38.5 độ kéo dài quá 3 ngày
- ●Đau nhức vùng mặt dữ dội, sưng quanh mắt hoặc trán
- ●Triệu chứng không cải thiện, thậm chí nặng hơn sau 10-14 ngày
- ●Dịch mũi có mùi hôi rõ rệt hoặc lẫn máu
- ●Đau đầu dữ dội kèm nhìn mờ, cứng cổ (dấu hiệu cần cấp cứu)
- ●Trẻ nhỏ bỏ ăn, quấy khóc nhiều, thở khò khè bất thường
Bác sĩ có thể cần nội soi mũi xoang hoặc chụp CT để xác định chính xác mức độ viêm, từ đó chỉ định kháng sinh hoặc thuốc xịt phù hợp. Tự ý dùng kháng sinh khi chưa xác định rõ nguyên nhân không những không hiệu quả mà còn ảnh hưởng tới hệ vi sinh đường ruột và sức đề kháng về lâu dài.
Phân biệt đúng để xử lý đúng ngay từ đầu
Cảm cúm và viêm xoang tuy có điểm khởi đầu giống nhau nhưng hướng xử lý khác biệt rõ rệt. Theo dõi sát thời gian kéo dài, tính chất dịch mũi và cảm giác đau vùng mặt sẽ giúp nhận biết sớm, tránh để viêm xoang kéo dài thành mạn tính khó điều trị. Song song đó, giữ nền tảng đề kháng tốt qua ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý vẫn là cách phòng ngừa tái phát bền vững nhất.
Nếu cần tư vấn thêm về thực phẩm bồi bổ phù hợp giúp tăng đề kháng cho người hay bị viêm mũi xoang tái phát, bạn có thể liên hệ Hotline/Zalo LAGIA: 0868 869 948 để được hỗ trợ miễn phí, giao hàng toàn quốc, kiểm tra hàng trước khi nhận.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng. Yến sào là thực phẩm bồi bổ, không phải thuốc chữa bệnh, không có tác dụng điều trị viêm xoang.
