Là dân văn phòng ngồi nhiều, ngồi lì trước máy tính từ 8 giờ sáng đến chiều tối, bạn chỉ đứng dậy vài lần để lấy nước hoặc đi vệ sinh, còn lại gần như "dính chặt" vào ghế suốt cả ngày. Thời gian gần đây, bạn bắt đầu thấy hơi khó chịu, ngứa rát hoặc thậm chí chảy chút máu khi đi vệ sinh, nhưng lại ngại tìm hiểu vì cảm thấy đây là chủ đề "khó nói".
Thực tế, ngồi nhiều có dễ bị trĩ không là băn khoăn của rất nhiều người làm việc văn phòng, nhất là khi áp lực công việc khiến việc đứng dậy vận động trở thành điều xa xỉ. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vì sao ngồi lâu làm tăng nguy cơ bị trĩ, cách nhận biết dấu hiệu sớm và những thay đổi đơn giản để phòng ngừa ngay từ hôm nay.
Vì Sao Ngồi Nhiều Làm Tăng Nguy Cơ Bị Trĩ?
Trĩ hình thành khi các tĩnh mạch vùng hậu môn - trực tràng bị giãn, sưng phồng do chịu áp lực kéo dài. Ngồi lâu một chỗ là một trong những yếu tố thúc đẩy quá trình này rõ rệt nhất:
- ●Khi ngồi, trọng lượng cơ thể dồn trực tiếp xuống vùng chậu và hậu môn, cản trở máu tĩnh mạch lưu thông trở về tim, khiến máu ứ đọng lâu dần tại các tĩnh mạch trực tràng.
- ●Ngồi liên tục nhiều giờ làm giảm nhu động ruột, khiến quá trình tiêu hóa chậm lại, dễ dẫn đến táo bón - một trong những nguyên nhân hàng đầu gây trĩ vì phải rặn mạnh khi đi vệ sinh.
- ●Dân văn phòng thường uống ít nước do bận họp, quên uống hoặc ngại đi vệ sinh nhiều lần, khiến phân khô cứng, khó đào thải.
- ●Thói quen nhịn đi vệ sinh vì đang dở việc, dở cuộc họp cũng làm phân lưu lại lâu trong trực tràng, tăng áp lực lên tĩnh mạch.
- ●Ít vận động khiến cơ vùng sàn chậu yếu dần, giảm khả năng nâng đỡ, hỗ trợ tĩnh mạch vùng hậu môn.
Dấu Hiệu Trĩ Dân Văn Phòng Thường Bỏ Qua
Không ít người có dấu hiệu trĩ từ sớm nhưng chủ quan bỏ qua vì nghĩ chỉ là khó chịu tạm thời. Một số dấu hiệu cần chú ý:
- ●Ngứa rát, ẩm ướt khó chịu ở vùng hậu môn, nhất là sau khi ngồi lâu hoặc sau khi đi vệ sinh.
- ●Chảy máu đỏ tươi khi đi vệ sinh, thường thấy trên giấy vệ sinh hoặc lẫn trong phân.
- ●Cảm giác nặng tức, cộm vướng ở hậu môn, rõ hơn khi ngồi lâu hoặc đứng lên đột ngột.
- ●Sờ thấy khối nhỏ mềm lồi ra ở vùng hậu môn, có thể tự thụt vào hoặc phải đẩy vào bằng tay.
- ●Đau rát tăng lên khi ngồi trên bề mặt cứng trong thời gian dài.
- ●Táo bón kéo dài, phải rặn nhiều mỗi lần đi vệ sinh.
Nếu bạn nhận ra mình có từ hai dấu hiệu trở lên, đặc biệt là chảy máu lặp lại nhiều lần, nên sắp xếp thời gian đi khám chuyên khoa hậu môn - trực tràng sớm thay vì tự chịu đựng hoặc tự mua thuốc bôi theo mách bảo.
Trĩ Có Mấy Cấp Độ? Khi Nào Cần Đi Khám?
Trĩ nội thường được chia thành 4 cấp độ dựa trên mức độ sa búi trĩ, giúp bạn hình dung rõ hơn tình trạng của mình đang ở đâu:
| Cấp độ | Biểu hiện | Cần làm gì | |---|---|---| | Độ 1 | Búi trĩ nhỏ, chưa sa ra ngoài, có thể chảy máu nhẹ khi đi vệ sinh | Điều chỉnh ăn uống, vận động, theo dõi thêm | | Độ 2 | Búi trĩ sa ra ngoài khi rặn, tự co lên sau khi đi vệ sinh xong | Nên đi khám để được tư vấn hướng điều trị phù hợp | | Độ 3 | Búi trĩ sa ra ngoài, phải dùng tay đẩy vào mới co lên được | Cần khám chuyên khoa, có thể cần can thiệp thủ thuật | | Độ 4 | Búi trĩ sa thường trực ra ngoài, không thể đẩy vào | Cần điều trị y tế sớm, tránh biến chứng tắc mạch, viêm nhiễm |
Trĩ ở giai đoạn đầu thường có thể cải thiện tốt nếu điều chỉnh lối sống kịp thời, nhưng càng để lâu, búi trĩ càng khó tự co lại và dễ gây biến chứng. Vì vậy, đừng chờ đến khi đau nhiều hoặc chảy máu nặng mới tìm đến bác sĩ.
7 Cách Phòng Ngừa Trĩ Hiệu Quả Cho Người Ngồi Nhiều
- 1Đứng dậy đi lại, vươn vai khoảng 2-3 phút sau mỗi 45-60 phút ngồi làm việc, có thể đặt nhắc nhở trên điện thoại nếu hay quên.
- 2Tránh ngồi lì một tư thế quá lâu, có thể đổi tư thế ngồi, dùng gối đệm mềm giảm áp lực lên vùng hậu môn khi phải ngồi họp kéo dài.
- 3Uống đủ nước trong ngày, khoảng 1.5-2 lít, giúp phân mềm hơn, giảm áp lực khi đi vệ sinh.
- 4Không nhịn đi vệ sinh khi có nhu cầu, cũng không ngồi quá lâu trong nhà vệ sinh hoặc vừa ngồi vừa dùng điện thoại.
- 5Tập thói quen đi vệ sinh vào một khung giờ cố định trong ngày để tạo phản xạ tự nhiên cho ruột.
- 6Tranh thủ vận động nhẹ như đi bộ quanh văn phòng, leo cầu thang bộ thay vì thang máy vài tầng.
- 7Tập các bài vận động nhẹ cho vùng sàn chậu, kết hợp đi bộ hoặc yoga đều đặn để tăng cường lưu thông máu vùng chậu.
Chế Độ Ăn Giúp Giảm Nguy Cơ Bị Trĩ
Bên cạnh vận động, chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng không kém trong việc phòng ngừa táo bón - nguyên nhân trực tiếp khiến trĩ dễ hình thành và nặng hơn:
- ●Ăn nhiều rau xanh, trái cây tươi và ngũ cốc nguyên hạt để bổ sung chất xơ, giúp phân mềm, dễ đào thải hơn. Bạn có thể tham khảo thêm bài ăn đủ chất xơ, chìa khóa cho hệ tiêu hóa khỏe mạnh để biết cách bổ sung chất xơ đúng cách mỗi ngày.
- ●Uống đủ nước, tốt nhất chia đều thành nhiều lần trong ngày thay vì uống dồn một lúc, bạn có thể xem thêm bài uống nước đúng cách, tránh mệt mỏi cả ngày để điều chỉnh thói quen uống nước phù hợp hơn.
- ●Hạn chế đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, rượu bia vì có thể kích ứng vùng hậu môn và làm nặng thêm tình trạng táo bón.
- ●Ưu tiên các món dễ tiêu, giàu nước như canh, súp, salad rau củ trong các bữa ăn tại văn phòng.
Nếu gia đình có người thân cũng là dân văn phòng, hay bị đau lưng, mỏi vai gáy do ngồi nhiều, bạn có thể xem thêm bài suy giãn tĩnh mạch chân ở dân văn phòng: dấu hiệu và cách phòng ngừa để hiểu thêm về những ảnh hưởng khác của việc ngồi lâu lên hệ tuần hoàn.
Câu Hỏi Thường Gặp
Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp xoay quanh tình trạng trĩ ở người ngồi nhiều, giúp bạn hiểu rõ hơn và biết cách xử lý phù hợp.
Ngồi nhiều thực sự là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ bị trĩ, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu bạn chủ động điều chỉnh thói quen vận động, ăn uống và sinh hoạt mỗi ngày. Đừng để sự ngại ngùng khiến bạn trì hoãn thăm khám khi đã có dấu hiệu bất thường.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y tế chuyên môn. Nếu có dấu hiệu chảy máu kéo dài, búi trĩ sa ra ngoài hoặc đau nhiều, bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa hậu môn - trực tràng để được thăm khám và điều trị đúng cách.
