Ba của chị Hạnh (52 tuổi, TP.HCM) vẫn đi làm bình thường, chỉ hơi mỏi và tê nhẹ tay trái vào buổi sáng. Cả nhà nghĩ ông ngủ sai tư thế nên không ai để tâm. Đến trưa, ông đột nhiên nói ngọng, một bên mặt xệ hẳn xuống - lúc được đưa vào viện thì đã trễ mất "giờ vàng" cấp cứu.
Câu chuyện như vậy không hiếm gặp. Rất nhiều trường hợp đột quỵ ban đầu chỉ biểu hiện mờ nhạt, dễ nhầm với trúng gió, mệt mỏi hay đau đầu thông thường, trong khi mỗi phút trôi qua đều ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hồi phục của người bệnh. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận biết sớm dấu hiệu cảnh báo đột quỵ và những cách hỗ trợ phòng ngừa hiệu quả ngay từ lối sống hằng ngày.
Đột quỵ là gì và vì sao phải nhận biết thật sớm?
Đột quỵ (hay tai biến mạch máu não) xảy ra khi mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn (nhồi máu não) hoặc bị vỡ (xuất huyết não), khiến một vùng não đột ngột thiếu oxy và bắt đầu tổn thương chỉ trong vài phút.
Điều đáng lo là "thời gian vàng" để cấp cứu, thường chỉ trong khoảng 3-4,5 giờ đầu, quyết định rất lớn đến khả năng phục hồi. Đến muộn dù chỉ vài chục phút, người bệnh có thể phải đối mặt với di chứng liệt, mất khả năng nói hoặc nguy hiểm đến tính mạng. Vì vậy, nhận diện đúng dấu hiệu và phản ứng nhanh quan trọng không kém gì việc phòng ngừa.
7 dấu hiệu cảnh báo đột quỵ không nên bỏ qua
- ●Méo miệng, lệch một bên mặt khi cười hoặc nói chuyện
- ●Yếu hoặc tê liệt đột ngột một bên tay, chân, đặc biệt khi chỉ xảy ra ở một bên cơ thể
- ●Nói khó, nói ngọng, lắp bắp hoặc không hiểu người khác đang nói gì
- ●Đau đầu dữ dội, đột ngột mà không rõ nguyên nhân
- ●Chóng mặt mất thăng bằng, đi đứng loạng choạng bất thường
- ●Nhìn mờ hoặc mất thị lực đột ngột ở một hoặc cả hai mắt
- ●Lú lẫn, phản ứng chậm, khó tập trung dù trước đó hoàn toàn tỉnh táo
Chỉ cần xuất hiện MỘT trong các dấu hiệu trên một cách đột ngột, đừng chủ quan chờ xem có tự đỡ không - đó có thể là "tiếng chuông cảnh báo" đầu tiên và cũng là cuối cùng trước khi quá muộn.
Nhớ quy tắc F.A.S.T để phản ứng kịp thời
- ●F (Face - Mặt): yêu cầu người đó cười, quan sát xem miệng có bị méo, lệch một bên không
- ●A (Arm - Tay): yêu cầu giơ thẳng hai tay lên cùng lúc, xem có bên nào yếu, rơi thấp xuống không
- ●S (Speech - Lời nói): yêu cầu nói một câu đơn giản, xem có nói ngọng, khó hiểu không
- ●T (Time - Thời gian): nếu có bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, gọi cấp cứu 115 ngay lập tức và ghi nhớ thời điểm triệu chứng xuất hiện để báo với bác sĩ
Đây là tình huống cấp cứu y tế thật sự. Tuyệt đối không xoa dầu, cạo gió, chích máu đầu ngón tay hay chờ "nằm nghỉ xem có đỡ không" - những cách làm dân gian này không có cơ sở y khoa và có thể khiến người bệnh mất đi khoảng thời gian quý giá nhất để cấp cứu.
Ai là người có nguy cơ cao bị đột quỵ?
- ●Người bị huyết áp cao, tiểu đường, mỡ máu cao kéo dài không kiểm soát tốt
- ●Người hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia thường xuyên
- ●Người ít vận động, thừa cân, béo phì
- ●Người có tiền sử bệnh tim mạch, rối loạn nhịp tim
- ●Người trên 55 tuổi, nguy cơ tăng dần theo tuổi tác
- ●Gia đình có người thân từng bị đột quỵ
Trong đó, xơ vữa động mạch là một trong những nguyên nhân nền phổ biến khiến mạch máu não dễ bị tắc nghẽn. Bạn có thể đọc thêm bài Xơ Vữa Động Mạch: Nguyên Nhân Và 7 Cách Phòng Ngừa Hiệu Quả để hiểu rõ hơn cơ chế này và cách hỗ trợ kiểm soát từ sớm.
Cách hỗ trợ phòng ngừa đột quỵ từ lối sống mỗi ngày
- 1Kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu định kỳ - đây là 3 yếu tố nguy cơ có thể chủ động kiểm soát rõ ràng nhất. Người từng bị huyết áp cao nên tham khảo thêm bài Phòng Ngừa Tai Biến Do Huyết Áp Cao để hiểu mối liên hệ giữa huyết áp và nguy cơ đột quỵ.
- 2Bỏ thuốc lá, hạn chế tối đa rượu bia
- 3Vận động đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày, đi bộ nhanh hoặc đạp xe đều được
- 4Giảm muối, giảm chất béo bão hòa, tăng cường rau xanh và chất xơ trong bữa ăn
- 5Duy trì cân nặng hợp lý, tránh để mỡ nội tạng tích tụ lâu ngày
- 6Ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng kéo dài
- 7Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn
Không có cách nào đảm bảo phòng tránh đột quỵ tuyệt đối, nhưng kiểm soát tốt các yếu tố trên giúp giảm đáng kể nguy cơ, đặc biệt với người sau tuổi 40 đã có dấu hiệu huyết áp cao hoặc mỡ máu cao.
Bồi bổ đúng cách để hỗ trợ sức khỏe tim mạch lâu dài
Bên cạnh việc kiểm soát bệnh nền, một chế độ dinh dưỡng lành mạnh, ít cholesterol xấu và giàu đạm dễ hấp thu cũng góp phần giúp cơ thể duy trì sức bền tốt hơn. Yến sào là một trong những lựa chọn được nhiều gia đình tin dùng vì gần như không chứa cholesterol và chất béo bão hòa, phù hợp bổ sung đều đặn cho người trung niên đang quan tâm đến sức khỏe tim mạch.
Tại LAGIA, dòng sản phẩm Yến Sào LAGIA Nest được sơ chế sạch 100% sợi, không tẩm hóa chất, không đường tinh luyện, tiện dùng mỗi ngày mà không mất công chưng nấu cầu kỳ.
Cần lưu ý, yến sào chỉ đóng vai trò hỗ trợ bồi bổ cơ thể, không thể thay thế thuốc điều trị hay phác đồ của bác sĩ đối với người đã có bệnh nền tim mạch, huyết áp.
Khi nghi ngờ đột quỵ, cần làm gì ngay?
Nếu bạn hoặc người thân xuất hiện đột ngột một trong các dấu hiệu đã nêu, hãy gọi cấp cứu 115 ngay lập tức và đưa đến cơ sở y tế có đơn vị điều trị đột quỵ gần nhất. Không tự ý cho uống thuốc, không cạo gió, không chờ đợi - từng phút chờ đợi đều có thể ảnh hưởng đến khả năng phục hồi sau này.
Nếu cần tư vấn thêm về chế độ dinh dưỡng hỗ trợ sức khỏe tim mạch phù hợp cho người thân trong nhà, bạn có thể gọi Hotline/Zalo 0868 869 948 để được hỗ trợ miễn phí, giao hàng toàn quốc, kiểm tra hàng trước khi nhận.
Lời kết
Đột quỵ có thể đến bất ngờ, nhưng phần lớn đều có dấu hiệu cảnh báo sớm nếu bạn để ý kỹ. Ghi nhớ quy tắc F.A.S.T, kiểm soát tốt huyết áp - đường huyết - mỡ máu và duy trì lối sống lành mạnh mỗi ngày chính là cách chủ động nhất để bảo vệ bản thân và những người thân yêu.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Yến sào là thực phẩm bồi bổ, không phải thuốc chữa bệnh. Nếu nghi ngờ dấu hiệu đột quỵ, hãy gọi cấp cứu 115 hoặc đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức.
