Gần đây bạn hay thấy hai bàn chân râm ran như có kim châm, nhất là về đêm khi nằm yên trên giường. Có lúc lại thấy tê tê, mất cảm giác ở đầu ngón chân, sờ vào nước nóng vừa phải mà cũng không nhận ra rõ nóng hay lạnh. Nghĩ đơn giản là do ngồi lâu, máu lưu thông kém, bạn xoa bóp vài hôm rồi thôi, không nghĩ nhiều hơn.
Nếu trong nhà có người bị tiểu đường nhiều năm và đang gặp những cảm giác lạ ở tay chân như trên, đây có thể là dấu hiệu sớm của biến chứng thần kinh do tiểu đường — một biến chứng rất phổ biến nhưng lại ít được chú ý vì diễn tiến chậm và dễ nhầm với mệt mỏi thông thường. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết dấu hiệu cảnh báo và biết cách phòng ngừa hiệu quả.
Vì sao tiểu đường lại gây tổn thương thần kinh?
Hệ thần kinh trong cơ thể được nuôi dưỡng bởi rất nhiều mạch máu nhỏ. Khi đường huyết cao kéo dài trong nhiều năm, lượng đường dư thừa dần làm tổn thương lớp vỏ bảo vệ và các mạch máu nhỏ nuôi dây thần kinh, khiến khả năng truyền tín hiệu của thần kinh suy giảm từ từ.
Tổn thương này thường xuất hiện đầu tiên ở các dây thần kinh dài nhất trong cơ thể — chính là dây thần kinh đi đến bàn chân, bàn tay. Đó là lý do vì sao cảm giác tê, châm chích thường bắt đầu ở ngón chân, ngón tay trước khi lan rộng hơn.
Một số yếu tố khiến nguy cơ này tăng cao:
- ●Đường huyết kiểm soát kém, dao động thất thường trong thời gian dài
- ●Thời gian mắc tiểu đường càng lâu, nguy cơ tổn thương thần kinh càng cao
- ●Huyết áp cao, mỡ máu cao đi kèm
- ●Hút thuốc lá, uống nhiều rượu bia
- ●Thừa cân, ít vận động
Dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý
Biến chứng thần kinh do tiểu đường có thể biểu hiện khác nhau ở mỗi người, nhưng thường gặp nhất là các dấu hiệu sau:
- ●Tê, châm chích như kim châm ở ngón chân, ngón tay, thường rõ hơn về đêm
- ●Cảm giác nóng rát, đau nhức dù không va chạm gì
- ●Giảm hoặc mất cảm giác với nóng, lạnh, đau — dễ bị bỏng, trầy xước mà không hay
- ●Yếu cơ, đi lại kém vững, dễ vấp ngã hơn trước
- ●Chuột rút thường xuyên ở chân
- ●Chóng mặt, choáng khi đứng lên ngồi xuống (do ảnh hưởng thần kinh điều khiển huyết áp)
- ●Vết thương ở chân lâu lành hơn bình thường
Điều đáng lo là không ít người chỉ để ý đến cảm giác tê, châm chích mà bỏ qua dấu hiệu mất cảm giác — trong khi đây mới là dấu hiệu nguy hiểm hơn, vì người bệnh có thể bị thương ở chân mà không biết, dẫn đến vết loét âm thầm phát triển.
Vì sao biến chứng này đáng lo hơn nhiều người nghĩ?
Khác với cơn đau thông thường khiến người ta chú ý ngay, mất cảm giác do tổn thương thần kinh lại khiến người bệnh chủ quan. Một vết trầy nhỏ ở chân, một vết chai do giày chật, nếu không phát hiện sớm có thể âm thầm loét sâu, nhiễm trùng mà người bệnh không hề đau đớn để cảnh báo.
Đây chính là lý do vì sao chăm sóc bàn chân đúng cách lại quan trọng với người tiểu đường có dấu hiệu tổn thương thần kinh. Nếu gia đình bạn muốn tìm hiểu kỹ hơn về cách chăm sóc và phát hiện sớm vết thương ở chân, có thể tham khảo thêm bài Biến Chứng Bàn Chân Do Tiểu Đường: Dấu Hiệu Và Cách Chăm Sóc Đúng để chủ động phòng ngừa toàn diện hơn.
Cách phòng ngừa biến chứng thần kinh hiệu quả
Tin vui là biến chứng thần kinh do tiểu đường có thể làm chậm tiến triển, thậm chí cải thiện phần nào nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ ngay từ sớm:
- ●Kiểm soát đường huyết ổn định theo đúng phác đồ của bác sĩ, không tự ý ngưng hoặc đổi liều thuốc
- ●Kiểm tra bàn chân mỗi ngày, để ý các vết trầy, chai, đổi màu da dù không thấy đau
- ●Chọn giày dép vừa vặn, mềm, tránh đi chân đất
- ●Không ngâm chân nước quá nóng vì dễ bị bỏng mà không cảm nhận được
- ●Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia
- ●Vận động đều đặn, nhẹ nhàng để cải thiện tuần hoàn máu đến các đầu chi
- ●Kiểm soát tốt huyết áp và mỡ máu đi kèm
- ●Tái khám định kỳ, báo ngay với bác sĩ khi có cảm giác tê, châm chích bất thường, không chờ đến khi nặng mới đi khám
Chế độ ăn hỗ trợ ổn định đường huyết
Bên cạnh việc tuân thủ điều trị, chế độ ăn uống hằng ngày đóng vai trò hỗ trợ quan trọng giúp đường huyết ổn định hơn, gián tiếp làm giảm áp lực lên hệ thần kinh:
- ●Ưu tiên rau xanh, thực phẩm ít tinh bột nhanh, hạn chế đồ ngọt
- ●Bổ sung nhóm thực phẩm giàu vitamin nhóm B (rất cần cho sức khỏe thần kinh) như thịt nạc, trứng, các loại đậu
- ●Bổ sung đạm dễ hấp thu, tránh ăn quá nhiều đạm động vật trong một bữa
- ●Hạn chế đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, đồ ăn chế biến sẵn
Với người tiểu đường cần bồi bổ thêm dinh dưỡng nhưng vẫn muốn kiểm soát tốt đường huyết, yến sào là lựa chọn được nhiều gia đình tin dùng vì giàu đạm, giàu axit amin dễ hấp thu và bản thân tổ yến nguyên chất không chứa đường. Yến Sào LAGIA Nest được sơ chế sạch 100% sợi, không tẩm hóa chất, có loại chưng sẵn không đường, phù hợp bồi bổ cho người cần kiểm soát đường huyết lâu dài. Bạn có thể tìm hiểu thêm về sản phẩm tại đây: Yến Sào LAGIA Nest.
Nếu muốn hiểu rõ hơn cách dùng yến sào sao cho phù hợp khi bị tiểu đường, bạn có thể đọc thêm bài Người Tiểu Đường Ăn Yến Sào Được Không? Câu Trả Lời Thẳng Thắn Từ LAGIA.
Đừng chờ đến khi mất cảm giác mới đi khám
Điều đáng sợ nhất ở biến chứng thần kinh do tiểu đường không phải là cảm giác tê, châm chích ban đầu, mà là sự âm thầm của nó khi tiến triển đến mất cảm giác hoàn toàn. Lúc đó, một vết thương nhỏ ở chân cũng có thể trở thành vấn đề nghiêm trọng mà người bệnh không hề nhận ra.
Nếu gia đình bạn có người thân bị tiểu đường và đang có dấu hiệu tê, châm chích ở tay chân, đừng chủ quan cho rằng "chỉ là mỏi cơ". Hãy chủ động đưa người thân đi khám để được bác sĩ đánh giá đúng mức độ, đồng thời duy trì chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh mỗi ngày để làm chậm tiến triển của biến chứng.
Nếu cần tư vấn thêm về cách chọn yến sào chất lượng, dùng đúng cách cho người tiểu đường trong gia đình, bạn có thể liên hệ LAGIA qua Hotline/Zalo 0868 869 948 để được tư vấn miễn phí, giao hàng toàn quốc và kiểm tra hàng trước khi nhận.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Yến sào là thực phẩm bồi bổ, không phải thuốc chữa bệnh. Nếu có dấu hiệu tê, mất cảm giác hoặc đau bất thường ở tay chân, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn kịp thời.
