Cầm tờ kết quả xét nghiệm đường huyết trong tay ở tuần thai thứ 24-28, không ít mẹ bầu chợt khựng lại khi bác sĩ nói hai chữ "tiểu đường thai kỳ". Trong đầu lập tức hiện lên hàng loạt câu hỏi: Con có bị ảnh hưởng không? Mình có phải tiêm insulin cả thai kỳ không? Ăn uống từ giờ phải kiêng khem thế nào?
Cảm giác lo lắng đó là hoàn toàn bình thường, nhưng tin tốt là tiểu đường thai kỳ hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu mẹ phát hiện sớm và điều chỉnh đúng cách. Bài viết này sẽ giúp mẹ hiểu rõ dấu hiệu cảnh báo, nguyên nhân và cách kiểm soát đường huyết an toàn trong suốt thai kỳ.
Tiểu đường thai kỳ là gì?
Tiểu đường thai kỳ (đái tháo đường thai kỳ) là tình trạng đường huyết tăng cao, được phát hiện lần đầu trong thời gian mang thai, thường vào khoảng tuần 24-28. Nguyên nhân chính đến từ việc nhau thai tiết ra các hormone khiến cơ thể mẹ giảm nhạy cảm với insulin. Ở phần lớn thai phụ, tuyến tụy sẽ tiết thêm insulin để bù đắp, nhưng ở một số mẹ, lượng insulin sản xuất ra không đủ, khiến đường huyết tăng vượt ngưỡng bình thường.
Đây không phải lỗi của mẹ vì ăn quá nhiều đồ ngọt như nhiều người vẫn nghĩ, mà là một thay đổi sinh lý có thể xảy ra với bất kỳ ai trong thai kỳ, dù trước đó hoàn toàn khỏe mạnh.
7 dấu hiệu cảnh báo mẹ bầu cần lưu ý
Tiểu đường thai kỳ thường không có triệu chứng rõ rệt, phần lớn được phát hiện qua xét nghiệm sàng lọc định kỳ. Tuy vậy, mẹ nên chú ý nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
- ●Khát nước nhiều hơn bình thường, dù đã uống đủ nước trong ngày.
- ●Đi tiểu nhiều lần hơn so với mức tăng thông thường khi mang thai.
- ●Mệt mỏi kéo dài dù đã nghỉ ngơi đầy đủ.
- ●Mờ mắt tạm thời, nhìn không rõ như trước.
- ●Vùng kín hoặc đường tiết niệu dễ bị nhiễm nấm, viêm nhiễm tái đi tái lại.
- ●Vết trầy xước, vết thương nhỏ lâu lành hơn bình thường.
- ●Thai nhi qua siêu âm có dấu hiệu phát triển lớn hơn tuổi thai.
Nếu gặp một trong các dấu hiệu trên, mẹ nên báo ngay với bác sĩ đang theo dõi thai kỳ, thay vì tự phán đoán hay chờ đến lịch khám định kỳ tiếp theo.
Ai dễ mắc tiểu đường thai kỳ hơn?
Một số yếu tố khiến nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ cao hơn, bao gồm:
- ●Thừa cân, béo phì trước khi mang thai.
- ●Có người thân trực hệ (bố, mẹ, anh chị em) mắc tiểu đường type 2.
- ●Từng bị tiểu đường thai kỳ ở lần mang thai trước.
- ●Từng sinh con nặng trên 4kg.
- ●Mang thai khi đã ngoài 35 tuổi.
- ●Mắc hội chứng buồng trứng đa nang.
Có một hoặc nhiều yếu tố trên không có nghĩa là mẹ chắc chắn sẽ mắc, nhưng nên chủ động trao đổi với bác sĩ để được sàng lọc sớm và theo dõi sát hơn trong thai kỳ.
Vì sao cần kiểm soát tốt, không nên chủ quan?
LAGIA muốn nói thẳng để mẹ hiểu đúng mức độ quan trọng, không phải để hù dọa: nếu đường huyết không được kiểm soát tốt, tiểu đường thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ:
- ●Thai nhi phát triển quá lớn, gây khó sinh, tăng khả năng phải sinh mổ.
- ●Trẻ sinh ra dễ bị hạ đường huyết ngay sau sinh.
- ●Tăng nguy cơ tiền sản giật, sinh non ở mẹ.
- ●Mẹ có nguy cơ cao hơn tiến triển thành tiểu đường type 2 sau này.
Ngược lại, nếu được phát hiện sớm và kiểm soát tốt đường huyết trong suốt thai kỳ, phần lớn mẹ bầu vẫn sinh con khỏe mạnh bình thường. Đây là lý do bác sĩ luôn khuyến khích sàng lọc tiểu đường thai kỳ đúng lịch, không nên bỏ qua vì chủ quan hay ngại xét nghiệm.
Cách kiểm soát đường huyết an toàn cho mẹ bầu
Phần lớn trường hợp tiểu đường thai kỳ có thể kiểm soát tốt chỉ bằng điều chỉnh chế độ ăn và vận động, không nhất thiết phải dùng thuốc:
- 1Chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 bữa/ngày thay vì ăn dồn 3 bữa lớn, giúp đường huyết ổn định hơn.
- 2Ưu tiên tinh bột hấp thu chậm như gạo lứt, yến mạch, khoai lang thay cho cơm trắng, bánh mì trắng.
- 3Tăng cường rau xanh, chất xơ trong mỗi bữa ăn để làm chậm hấp thu đường.
- 4Hạn chế tối đa nước ngọt, bánh kẹo, trái cây sấy có đường bổ sung.
- 5Vận động nhẹ nhàng như đi bộ 20-30 phút sau bữa ăn, nếu được bác sĩ cho phép.
- 6Theo dõi đường huyết tại nhà đúng giờ theo hướng dẫn của bác sĩ, ghi lại số liệu để bác sĩ đánh giá.
- 7Tái khám đúng lịch, không tự ý bỏ cữ xét nghiệm dù thấy cơ thể vẫn khỏe.
Với đa số mẹ bầu, chỉ cần kiên trì thực hiện những thay đổi trên là đường huyết có thể trở về ngưỡng an toàn. Chỉ một số ít trường hợp đường huyết vẫn cao dù đã điều chỉnh ăn uống, bác sĩ mới cân nhắc chỉ định dùng insulin để bảo vệ cả mẹ và bé, đây không phải điều đáng lo vì insulin an toàn cho thai kỳ và không ảnh hưởng đến em bé.
Bổ sung dinh dưỡng đúng cách trong giai đoạn này
Ngoài kiểm soát tinh bột và đường, mẹ bầu vẫn cần đảm bảo đủ đạm, vitamin và khoáng chất cho cả hai mẹ con. Nhiều mẹ tìm đến yến sào như một thực phẩm bồi bổ vì hàm lượng đạm cao nhưng ít đường, phù hợp bổ sung dinh dưỡng mà không làm tăng đường huyết đột ngột nếu dùng đúng liều lượng, đúng cách chưng (hạn chế thêm đường phèn, có thể thay bằng táo đỏ, kỷ tử với lượng vừa phải). Mẹ có thể tham khảo thêm bài Yến Sào Cho Bà Bầu: Lợi Ích, Liều Lượng Và Những Điều Cần Biết để biết cách dùng phù hợp theo từng giai đoạn thai kỳ.
Tại LAGIA, dòng sản phẩm Yến Sào LAGIA Nest được sơ chế sạch, không tẩm hóa chất, có sẵn dạng chưng tiện dùng ngay, giúp mẹ bầu dễ kiểm soát lượng đường thêm vào khi chế biến. Đây là thực phẩm hỗ trợ bồi bổ, không thay thế chỉ định dinh dưỡng hay điều trị của bác sĩ sản khoa đang theo dõi thai kỳ cho mẹ.
Ngoài ra, mẹ có thể tham khảo thêm bài Thực Đơn Cho Người Tiểu Đường: Gợi Ý 7 Ngày Ăn Ngon, Ổn Định Đường Huyết để có thêm gợi ý thực đơn cân bằng, áp dụng linh hoạt trong thai kỳ.
Sau sinh có cần theo dõi tiếp không?
Có. Phần lớn trường hợp tiểu đường thai kỳ sẽ tự hết sau khi sinh, nhưng mẹ vẫn nên xét nghiệm lại đường huyết khoảng 6-12 tuần sau sinh, vì mẹ từng bị tiểu đường thai kỳ có nguy cơ cao hơn mắc tiểu đường type 2 trong tương lai. Duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống cân bằng và vận động đều đặn sau sinh vẫn rất cần thiết, không nên chủ quan cho rằng "sinh xong là hết hẳn".
Nếu mẹ đang trong giai đoạn cần tư vấn thêm về chế độ dinh dưỡng thai kỳ hoặc muốn chọn sản phẩm yến sào phù hợp, hãy nhắn Zalo hoặc gọi Hotline 0868 869 948 để được LAGIA tư vấn miễn phí, giao hàng toàn quốc, kiểm tra hàng trước khi thanh toán.
Tiểu đường thai kỳ nghe có vẻ đáng sợ khi mới nhận chẩn đoán, nhưng đây là tình trạng có thể kiểm soát tốt nếu mẹ bình tĩnh, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và điều chỉnh ăn uống, vận động đúng cách. Hành trình mang thai vốn đã nhiều lo lắng, đừng để nỗi sợ hãi làm mẹ quên mất rằng mình hoàn toàn có thể vượt qua giai đoạn này để chào đón con khỏe mạnh.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo. Yến sào là thực phẩm bồi bổ, không phải thuốc chữa bệnh; mẹ bầu bị tiểu đường thai kỳ cần tuân theo hướng dẫn theo dõi và điều trị của bác sĩ sản khoa.
